Program „Opieka wytchnieniowa”

CEL PROGRAMU

Głównym celem Programu jest wsparcie członków rodzin lub opiekunów sprawujących bezpośrednią opiekę nad:
1) dziećmi od ukończenia 2. roku życia do ukończenia 16. roku życia posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności lub
2) osobami niepełnosprawnymi posiadającymi:
a) orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
b) orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem wymienionym w lit. a, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
– poprzez umożliwienie uzyskania doraźnej, czasowej pomocy w formie usługi opieki wytchnieniowej, tj. odciążenie od codziennych obowiązków łączących się ze sprawowaniem opieki nad osobą z niepełnosprawnością przez zapewnienie czasowego zastępstwa w tym zakresie. Dzięki temu wsparciu, osoby zaangażowane na co dzień w sprawowanie opieki nad osobą z niepełnosprawnością dysponować będą czasem, który mogą przeznaczyć na odpoczynek i regenerację, jak również na załatwienie niezbędnych spraw życiowych. Usługi opieki wytchnieniowej mogą służyć również
okresowemu zabezpieczeniu potrzeb osoby z niepełnosprawnością w sytuacji, gdy członkowie rodzin lub opiekunowie z różnych powodów nie będą mogli wykonywać swoich obowiązków.

ADRESACI PROGRAMU

Adresatami Programu są członkowie rodzin lub opiekunowie sprawujący bezpośrednią opiekę nad:
1) dziećmi od ukończenia 2. roku życia do ukończenia 16. roku życia posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności lub
2) osobami niepełnosprawnymi posiadającymi:
a) orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
b) orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
– którzy wymagają usług opieki wytchnieniowej.

FORMY PROGRAMU

Program jest realizowany w dwóch formach:
1) świadczenia usług opieki wytchnieniowej w ramach pobytu dziennego:
a) w ośrodku wsparcia,
b) osobom pełnoletnim, w domu pomocy społecznej świadczącym usługi wsparcia krótkoterminowego w formie dziennej,
c) osobom pełnoletnim, w domu pomocy społecznej prowadzonym przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2–4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w przypadku
posiadania warunków infrastrukturalnych i organizacyjnych, oraz gdy świadczenie usług opieki wytchnieniowej nie wpłynie negatywie na usługi świadczone przez dom pomocy społecznej mieszkańcom domu,
d) w przypadku braku możliwości realizacji opieki wytchnieniowej w miejscach, o których mowa w lit. a–c, istnieje możliwość zrealizowania opieki wytchnieniowej w centrum opiekuńczo-mieszkalnym (COM), na zasadach określonych w poszczególnych edycjach Programu Centra Opiekuńczo-Mieszkalne,
e) za uprzednią pisemną zgodą gminy/powiatu, w miejscu zamieszkania osoby z niepełnosprawnością,
f) za uprzednią pisemną zgodą gminy/powiatu, w innym miejscu wskazanym przez uczestnika Programu lub realizatora Programu1, spełniającym kryteria dostępności, o których mowa w ustawie z dnia z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
2) świadczenia usług opieki wytchnieniowej w ramach pobytu całodobowego:
a) osobom pełnoletnim, w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym,
b) w ośrodku wsparcia,
c) osobom pełnoletnim, w rodzinnym domu pomocy,
d) osobom pełnoletnim, w domu pomocy społecznej świadczącym usługi wsparcia krótkoterminowego w formie pobytu całodobowego,
e) osobom pełnoletnim, w domu pomocy społecznej prowadzonym przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2–4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w przypadku posiadania warunków infrastrukturalnych i organizacyjnych, oraz gdy świadczenie usług opieki wytchnieniowej nie wpłynie negatywie na usługi świadczone przez dom pomocy społecznej mieszkańcom domu,
f) osobom pełnoletnim, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, o której mowa w ustawie z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,
g) w przypadku braku możliwości realizacji opieki wytchnieniowej w miejscach, o których mowa w lit. a–f, istnieje możliwość zrealizowania opieki wytchnieniowej w centrum opiekuńczo-mieszkalnym (COM), w przypadku posiadania wolnych miejsc,
h) za uprzednią pisemną zgodą gminy/powiatu, w miejscu zamieszkania osoby z niepełnosprawnością,
i) za uprzednią pisemną zgodą gminy/powiatu, w innym miejscu wskazanym przez uczestnika Programu lub realizatora Programu, spełniającym kryteria dostępności, o których mowa w ustawie z dnia z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

KTO MOŻE ŚWIADCZYĆ USŁUGI OPIEKI WYTCHNIENIOWEJ?

Usługi opieki wytchnieniowej, o których mowa wyżej w pkt 1 lit. e–f, pkt 2 lit. h–i, mogą być świadczone, przez osoby pełnoletnie, niebędące członkami rodziny osoby z niepełnosprawnością, opiekunami osoby z niepełnosprawnością lub osobami faktycznie
zamieszkującymi razem z osobą z niepełnosprawnością, oraz:
1) w przypadku wskazania przez realizatora Programu:
a) posiadające dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji w następujących zawodach i specjalnościach: asystent osoby niepełnosprawnej, pielęgniarka, siostra PCK, opiekun osoby starszej, opiekun medyczny, pedagog, psycholog, terapeuta zajęciowy, fizjoterapeuta lub, za zgodą realizatora Programu, w
innych zawodach i specjalnościach o charakterze medycznym lub opiekuńczym,
lub
b) posiadające co najmniej 6-miesięczne, udokumentowane doświadczenie w udzielaniu bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami, np. doświadczenie zawodowe, doświadczenie w udzielaniu wsparcia osobom z niepełnosprawnościami w formie wolontariatu, oraz
2) w przypadku wskazania przez uczestnika Programu w Karcie zgłoszenia do Programu „Opieka wytchnieniowa”, są przygotowane do świadczenia usług opieki wytchnieniowej, co zostanie potwierdzone oświadczeniem uczestnika Programu.

Posiadanie doświadczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. b, może zostać udokumentowane pisemnym oświadczeniem podmiotu, który zlecał udzielanie bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami. Podmiotem tym może być również osoba fizyczna (a więc nie tylko osoba prawna, czy jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej), która zleciła udzielenie bezpośredniej pomocy osobie z niepełnosprawnością. Ocena posiadania przez osobę doświadczenia w udzielaniu bezpośredniej pomocy osobom z niepełnosprawnościami należy do realizatora Programu.

Na potrzeby realizacji Programu za członków rodziny osoby z niepełnosprawnością uznaje się wstępnych oraz zstępnych, krewnych w linii bocznej, małżonka, wstępnych oraz zstępnych małżonka, krewnych w linii bocznej małżonka, zięcia, synową, macochę, ojczyma oraz osobę pozostającą we wspólnym pożyciu, a także osobę pozostającą w stosunku przysposobienia z osobą z niepełnosprawnością.

LIMIT GODZIN I DÓB USŁUG  OPIEKI WYTCHNIENIOWEJ

Limit godzin i dób usług opieki wytchnieniowej finansowanych ze środków Funduszu przypadających na jednego uczestnika Programu w 2026 r.  wynosi nie więcej niż:
1) 240 godzin dla usługi opieki wytchnieniowej świadczonej w ramach pobytu dziennego;
2) 14 dób dla usługi opieki wytchnieniowej świadczonej w ramach pobytu całodobowego.
Uczestnik Programu może skorzystać w 2026 r. z obydwu form usług opieki wytchnieniowej finansowanych ze środków Funduszu.

Limit, o którym mowa wyżej dotyczy również:
1) członka rodziny osoby z niepełnosprawnością lub opiekuna osoby z niepełnosprawnością sprawującego bezpośrednią opiekę nad więcej niż jedną osobą z niepełnosprawnością;
2) więcej niż jednego członka rodziny osoby z niepełnosprawnością lub więcej niż jednego opiekuna osoby z niepełnosprawnością sprawujących bezpośrednią opiekę nad jedną osobą z niepełnosprawnością;
3) więcej niż jednego członka rodziny osoby z niepełnosprawnością lub więcej niż jednego opiekuna osoby z niepełnosprawnością sprawujących bezpośrednią opiekę nad więcej niż jedną osobą z niepełnosprawnością.

DOKUMENTACJA PROGRAMU

1. Ogłoszenie o naborze wniosków w ramach Programu „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026
2. Regulamin Programu „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026
3. Karta zgłoszenia do Programu „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026
4. Karta realizacji usług opieki wytchnieniowej w ramach Programu „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026
5. Klauzula RODO Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
6. Klauzula RODO Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lipnicy Murowanej

Sprawy związane z przystąpieniem do Programu i jego realizacją można załatwiać w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Lipnicy Murowanej w godzinach pracy Ośrodka tj. od poniedziałku do piątku w godz. 7:30-15:30, tel. 146852330, 146852350, e-mail: gops@lipnicamurowana.pl.

Koordynatorem Programu jest starszy specjalista pracy socjalnej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lipnicy Murowanej Mariusz Dudziak, tel. 146852330, 146852350, e-mail: m.dudziak.gops@lipnicamurowana.pl.